Geschiedenis

De eerste club die we terug vinden was F.C. Eendracht Zelem, gesticht omstreeks 1926, als kleuren koos men zwart en wit ( dit waren de gemeentekleuren) en het terrein lag achter de gieterij langs de Meldertsestraat. Het lokaal was gevestigd in de Stationsstraat, in café bij Alfons en Maria Saenen - Vandeweyer. Er werd meestal deelgenomen aan regionale tornooien en verder werden er losse wedstrijden gespeeld, soms met een beker als inzet. In de monografie van meester Willem Hayen, hoofdonderwijzer te Zelem, opgesteld op het einde van de jaren twintig lezen we het volgende:

"Het voetbalspel: neemt sinds eenige tijd bijna gansch de volwassen jeugd in beslag. Bijzonder bij de jonge elementen schijnt dit spel, hun spel bij uitnemendheid te zijn. 't Is jammer dat er dikwijls een overdreven 'chauvinisme', als ik het zoo mag noemen in gezocht wordt. Dorp tegen dorp, soms gehucht tegen gehucht wordt in rep en roer gezet. Men beschikt over een model terrein, lijk de foto aanduidt."

De spelers verkleden zich meestal in een stal ,schuur of kippenhok van een nabijgelegen woning of voetballokaal. Door het geschrift van meester Hayen krijgen wij een echt sfeerbeeld van hoe onze omgeving toen leefde in de ban van het voetbal.

Rond 1933 hield men het voor bekeken en het toenmalige F.C. Eendracht Zelem werd opgedoekt.

In diezelfde periode, maar zeer kortstondig (1928-1929) werd er een voetbalplein aangelegd op het Bleuterveld. Maar dat alles was zeer primitief, de spelers hadden zelfs geen uitrusting. Het deed meer denken aan straatvoetbal, vandaar de vroege dood.

In 1937 begon het voetbal in Zelem toch weer te kriebelen. Een nieuwe club werd boven het doopvond gehouden: " De Stormvogels", kleuren waren blauw en wit, het terrein was langs het huis van Casimier en Emma Lekens. het was gelegen in de hoek van Linkhoutsestraat met Heidestraat. Het lokaal was bij Jan en Berha Gelders in de Stationstraat. Deze voetbalvereniging sloot aan bij de Vlaamse Voetbalbond.

In de vooroorlogse jaren kenden wij als twee voornaamste voetbalbonden de Belgische voetbalbond, welke meestal de stedelijke clubs groepeerde en de vlaamse voetbalbond waar in Vlaanderen de dorpsploegen talrijk vertegenwoordigd waren. In het begin van de oorlog werd de Vlaamse voetbalbond ontbonden en menige aangesloten club ging over naar de belgische voetbalbond. Die overgang was voor de stormvogels niet weggelegd. Na de belgische capitulatie heeft deze ploeg (met uitzondering van een gespeelde wedstrijd tegen linhout) niet meer hernomen.

In Hees werd er toen nog wel eens tegen het leder gestampt. Doch het werd stil rond het voetbal in Zelem. Het was oorlog en men dacht alleen aan overleven. Heel wat Zelemse jongeren verbleven nog in Duitsland als krijgsgevangenen of verplicht tewerkgestelde. De zelemse bevolking wilde deze jongens een pakje versnaperingen bezorgen. Om aan de nodige fondsen te geraken werd er op zondag 14 februari 1943 een veteranenvoetbalwedstrijd betwist tegen het naburige linkhout. Deze werd gespeeld in een weide langs de Stationsstraat. Voor dit terrein werden de kalklijnen mooi getrokken, de doelen werden ontleend van de vroegere club De Stormvogels. Maar ongelukkig ontbrak een van de doelpalen, dit werd opgelost door twee dennen uit het gemeentebos. Op dit gelegenheidsfestival was er geen omheining voorzien. U kan al wel raden wat er gebeurde. De wedstrijd was nog maar nauwlijks bezig of er stonden al supporters op het plein. Doch niemand die zich er aan stoorde, het succes was verzekerd.

Er was wat Zelems voetbalzaad uitgestooid. Het zal dan ook niemand verwonderen dat er de volgende maanden en jaren in ons dorp veel over voetbal gepraat gepraat werd. Meerdere Zelemse voetballiefhebbers gingen bij de naburige ploegen naar het voetbal kijken. Het zaad kiemt, maar tot een Zelemse voetbalclub komt het nog niet. Het bleef moeilijk, voetbalterreinen waren voor de gestappo geliefde razziaplaatsen en dat deed menig jong man afschrikken. De bevrijding kwam en het Zelemse voetbaltalent gaf in een weide achter het kindertehuis de in zelem gekazerneerde engelse soldaten partij.

Nu begon het Zelemse voetbalzaad uit te groeien tot stevige planten die weldra vruchten zouden dragen. Er kwam een nieuwe voetbalvereniging, met name "F.C. Eendracht Zelem", en die in zwart witte kleuren van de gemeente de eer van ons dorp op sportief vlak zou verdedigen. Niet alleen de naam en de kleuren werden overgenomen van de vroegere club, ook het terrein in de Meldertsestraat werd opnieuw aangelegd. Op 26 augustus 1946 werd deze club officieel aangenomen door K.B.V.B. onder stamnummer 4514. Het is dan ook de eerste Zelemse voetbalclub die aansloot bij de Belgische voetbalbond. In 1996 vierde Zelem haar vijftig jarig jubileum en werd het K.F.C. Eendracht Zelem.

Zelem werd in het eerste seizoen ingedeeld in een reservereeks, net zoals alle andere beginnende clubs. Hun eerste wedstrijd was een uitwedstrijd tegen Bokrijk Sport. Maar op die zondag middag wouden heel wat Zelemse supporters mee, een oplossing werd gevonden: de vrachtwagen van Jozef Claes. De supporters zullen hun die trip niet beklaagd hebben, de uitslag kon tellen, nl 0-6 !! De eendrachters hadden de entree in de grote voetbalwereld niet gemist. In dat seizoen werd er slechts één wedstrijd verloren en dan nog op eigen veld tegen Diepenbeek. Later deed men de verplaatsingen per bus. Ooit zijn de spelers van Montenaken met de fiets naar zelem gekomen, wie doet hun dat nog na ? In het seizoen 1947-1948 vinden wij onze spelers terug in derde gewestlijke B. Het werd voor Zelem een studieronde, in een reeks met 13 ploegen vinden wij Zelem terug op de negende plaats. Dit werd de aanloop naar een grote toekomst. In het seizoen 1948 - 1949 speelden onze jongens mee in het titeldebat, het werd een derde plaats na Heidebloem Hulst en Lummen V.V. In 1949-1950 behaalden ze de tweede plaats na Lummen V.V. en in 1950-1951 werden ze dan toch eindelijk kampioen in derde gewestlijke B met slechts een gelijkspel en één verloren wedstrijd, tegen buur W.S. Linkhout nadat de match moest herspeeld worden. Toen de zelem aan het winnen was zag de scheidsrechter het genoodzaakt de wedstrijd te staken omdat de bezoekers te opdringerig werden. Voor de groene tafel werd Linkhout zwaar gestraft, maar onbegrijpelijk was, dat de wedstrijd herspeeld diende te worden, met de verloren wedstrijd als gevolg.

Het eerste seizoen in tweede was meteen een meevaller, Zelem werd zesde in een reeks van 16 ploegen. Het hoogtepunt van Zelem zou het seizoen 1952-1953 worden. Onze jongens kenden een moeilijke seizoensstart, ne enkele zondag ging het beter en ze speelden praktisch van de ene overwinning naar de andere. Ze eindigden het seizoen op een mooie tweede plaats, met 41 punten, de kampioen : 's Herenelderen behaalde 45 punten. Naar het einde van het seizoen toe speelde men de wedstrijd bij de kampioenen. De aangeduide scheidsrechter Victor Apers, stuurde zijn kat, waardoor Zelems bestuurslid Eduard Roosen het fluitje hanteerde. Kort voor het wedstrijdeinde, bij een 0-0 stand, begonnen de plaatselijke supporters naar onsportieve middelen te grijpen, en moest Eduard het zekere voor het onzekere nemen en kende een strafschop toe aan de tegenstander: 1-0

Zelem is dicht bij eerste provinciale geweest, maar het is een droom gebleven. Zelem ging in die tijd de voornaamste Limburgse clubs vooraf: heusden, Zwartber, Kermt, Wellen, Halen, Linkhout......

Doch na dit hoogtepunt kwam er voor onze ploeg een moeilijke periode. In 1955 breekt er in de gieterij een langdurige staking uit en de directie verplichtte de club het terrein te verlaten. De club was nochtans afzijdig gebleven en had geen uitstaans met de staking. Er werd een nieuw terrein aangelegd in de Vinnehoekstraat. Op dit terrein werd, wat een zeldzaamheid was voor die jaren, een cafétaria gebouwd. Doch een verlichting rond het plein ontbrak en in de wintermaanden diende er toch geoefend te worden, zeker als men in tweede provinciale wilde blijven. Een oplossing werd gevonden, rond het terrein plaatste men enkele personenauto's en de koplampen zorgden voor de nodige verlichting. Na een jaar verbanning haalde de fabrieksleiding de club weer naar het terrein aan de meldertsestraat. Dit werd plechtig ingehuldigd met een wedstrijd tussen F.C. Diest en een selectie van de beste spelers van Zelem en omstreken.

Alles mocht echter niet baten, in het 1958 degradeerde Zelem naar derde provinciale, er kwam een zware malaise en vele dachten dat het gedaan was met Zelem, zware wolken dreven boven het Zelemse voetbal. Verscheidene spelers stopten en een aantal bestuursleden volgen hun spijtige voorbeeld. Men had zich te lang blindgestaard op de successen van de voorgaande jaren en er was geen jong talent voorhanden. Men sprak van Eendracht op te doeken. Zover is het gelukkig nooit gekomen. Enkele verbeten doorzetters bleven aan het roer en hun onbaatzuchtige werkkracht zou de ploeg er weer bovenop helpen. De moeilijkheden bleven ook de volgende jaren zich opstapelen en het zinkende schip was haast niet vlot te krijgen. In het begin van de jaren zestig zou onze ploeg dan ook geen rol meer spelen in het voetbalgebeuren.

Toch begon er zich meer talent aan te melden, maar weer sloeg het noodlot toe op 15 maart 1963. De talentvolle 18-jarige keeper Laurent Gressens overleed door een arbeidsongeval, het belang van limburg schreef :

"Met laurent Gressens als doelwachter behoorde de zwarte periode tot het verleden. Zijn optreden in het fanionelftal schonk zijn makkers het nodige zelfvertrouwen en dankzij zijn aanwezigheid werden het haast niets dan suksessen. Van acht wedstrijden, waarin hij dit seizoen aantrad, werden het niet minder dan zeven overwinningen."

In 1968 openden Romain en Rozette Vanwezemaal het café Salamander. Het bestuur klopte er meteen aan met de vraag om daar hun lokaal te mogen onderbrengen en er dan voor vele jaren te blijven.

In de tweede helft van de jaren zestig begon de Zelemse voetbalhemel eindelijk op te klaren. In het seizoen 67-68 vinden wij in derde provinciale de eendrachters op een derde plaats. In het seizoen 70-71 doen ze het nog beter, ze eindigen op een tweede plaats, achter berbroek. Deze match werd bijgewoond door meer als 600 supporters.

In de jaren zestig kwam er in het provinciaal voetbal een nieuwe tendens, daar waar clubs in het verleden twee elftallen in lijn brachten, nl een eerste elftal en de reserven, werd nu ook de jeugd in het spel betrokken. Ook in zelem bleef men niet achter en wij mogen zeggen dat onze jeugd en hun begleiders het uitstekend deden.

Begin jaren zeventig neemt PC Limburg de beslissing om een vierde provinciale toe te voegen, dit had als gevolgd dat ongeveer de helft van de ploegen uit derde provinciale moest verhuizen naar vierde. De eendrachtleiding wenste dit niet, juist nu dat er een betere periode aandiende. Maurits Leten werd als trainer aangetrokken, hij had reeds twee clubs onder zijn hoede gehad en evenveel titels behaald. Hij werd gevraagd om zelem in derde te houden en hij slaagde dan ook in zijn opzet, Zelem behaalde de titel en promoveerde voor de tweede maal naar tweede provinciale.

Tijdens dit seizoen werd er ook een kantine gebouwd om de inkomsten te verhogen, de kampioenstitel werd uitbundig gevierd op het voetbalveld. Maar zoals iedere sportvereniging moest zelem op zoek naar extra inkomsten zoals vlaamse kermissen, tombola's, bals, zetterprijskampen, koers op rollen, van huis tot huis een gift als steun vragen. Zelfs paardenwedstrijden en een motocross ontbraken niet op het menu, dit dan in samenwerking met de plaatselijke fanfare.

In de tweede periode in tweede provinciale zou zelem niet met de toppers meegerekend kunnen worden. het beste seizoen was 75-76 en goed voor een zevende plaats. In 1979 volgt er weer een degradatie naar derde provinciale. op 20 januari 1977 werd zelem omgevormd tot een VZW.

De nieuwe kennismaking met derde provinciale werd voor zelem geen succes en wat men twaalf jaar geleden niet wilde, gebeurde dan toch. In het seizoen 85-86 degradeerde zelem naar vierde provinciale.

In 1980 kreeg onze club nog een zware opdoffer te verwerken, door de faling van de gieterij moet het terrein onmiddellijk ontruimd worden.Gelukkig werd er een perceel grond gevonden waar sportterreinen konden worden aangelegd. Voetbalterreinen en gebouwen werden in orde gebracht zonder nodige vergunningen, want er moest en zou gevoetbald worden het komende seizoen. De overheid trad tegen dergelijke praktijken niet eigenhandig op tenzij er een klacht werd ingediend, deze kwam toch zeven jaar later. Wij kunnen ons alleen maar afvragen wie zo moedig is een anonieme klacht in te dienen tegen een vereniging die zoveel jongeren de kans gaf om hun geliefde sport te beoefenen.

Op bevel van de rechtbank moet alles worden afgebroken tegen eind mei 1992, gelukkig is het zover niet gekomen, het stadsbestuur van halen had haar taak begrepen en een wijziging van het gewestplan was het gevolg, ook de aankoop van de velden door de stad volgde.

Op sportief vlak ging het de eendrachters ook beter, het verblijf in vierde provinciale was van korte duur. Na het seizoen 90-91 kon er weer een kampioenstitel gevierd worden. Opnieuw in derde provinciale moesten onze jongens elk seizoen vechten tegen het degradatiespook, maar ze wisten zich steeds te redden. Op de transfermarkt is zelem in haar vijftig jaar bestaan vlijtig geweest. de voornaamste overgang is deze van omer goeleven naar FC Diest. Hij is de enigste zelemse speler welke in eerste nationale heeft gespeeld.


Bron: Ons Zelems erfgoed '97

Geschreven door Richard Verlinden met speciale dank aan Jozef Lindekens voor het verstrekken van informatie